سینمای مضمحل هالیوود از نگاه جیم جارموش و دیوید لینچ

سینمای مضمحل هالیوود(خالیوود) بیشتر از آنکه جنبه ی هنری داشته باشد بمانند یک شرکت تجاری بیزنسی است. اساس کار آن مشخص است : سرمایه گذاری بی حد و مرز و کسب سود های چندصد ملیون دلاری. در این میان تنها چیزی که مطرح نمی شود هنر است. سینمایی که تمام هنرش سواستفاده از مسائل جنسی و خشونت افسارگسیخته به نفع گیشه است نه تنها جایی برای عرضه ی سوپراستارهای توخالی و فشنیست هایش است بلکه گاهی اوقات رنگ روشنفکری هم بخود گرفته و می خواهد با ظاهری عاقل اندر سفیه بزور شربت نوآوری و آوانگاردی هم بخورد تماشاچی تازه کار دهد.

خبرنگار روزنامه اشپیگل (در مصاحبه با دیوید لینچ) ساخته شدن فیلم همچون “بابل” (ساخته آلخاندرو گونزالس ایناریتو) را دلیلی بر موج نوآوری در هالیوود دانسته(چه غلطا!) و نظر دیوید لینچ را جویا شده است:

اشپيگل: شما پيش از اين در فيلم «مخمل آبی» (۱۹۸۶) يا «قلب وحشی» (۱۹۹۰) ستاره هايی چون ايزابلا روسلينی يا نيکلاس کيج را به کار گرفتيد و ميليون ها تماشاگر داشتيد. Inland Empire را در آمريکا صد هزار نفر هم نديدند. آيا اين بدين معناست که شما ديگر تابع تماشاگر نيستيد؟

لينچ: هر چه فيلم انتزاعی تر باشد تماشاگر کمتری دارد. هميشه همين بوده. اما من فکر می کنم که تماشاگران بيش از آن چه که فکر می کنند Inland Empire را درمی يابند. من مطمئنم که ما اکنون در دوران تحول و دگرگونی به سر می بريم. امروزه تماشاگران بيشتر و بيشتری از فيلم های شبيه به هم هاليوود در عذابند و همين می تواند طالبين بيشتری را جذب سينمای هنری کند.

اشپيگل: واقعأ؟ هاليوود فيلم های آوانگارد توليد نمی کند؟ توليدات بزرگی چون «بابل» و «سی ريانا»، با داستان های غيرخطی بيشتر می شوند.

لينچ: اما شما نمی توانيد اين ها را با فيلم های من مقايسه کنيد.در چنين فيلم هايی تنها کاری که می کنند مونتاژ داستان خطی با جابجايی ترتيب صحنه هاست. اين که ابتکار نيست؛ فقط پيروی از مُد است.

(نظر من : جواب از این بهتر می خواستید؟!)
***
اما اسطوره ی دیگر سینما، جیم جارموش که به رد کردن پیشنهاد های ملیون دلاری سرمایه داران هالیوود مشهور است، اظهار نظر جالبی درباره هالیوود دارد. او می گوید :

پول هاليوود هيچ وقت نتوانست من را اغوا كند. آن تاجرها كلى پول در اختيار شما مى گذارند ولى از شما مى خواهند فيلمى را بسازيد كه مى خواهند و اين از عهده من برنمى آيد. بنابراين تصميم گرفته ام كه هيچ وقت از پول آمريكايى استفاده نكنم، چون اين پول غل و زنجيرهاى زيادى را به پاهاى آدم مى بندد، مشاوره درباره فيلمنامه، مشاوره درباره انتخاب بازيگران و انواع و اقسام مشاوره هاى ديگر و اين چيزها اصلاً براى من قابل تحمل نيست. يارو كمپانى توليد لباس دارد و مى خواهد در فيلم ساختن من هم دخالت كند! من معمولاً با كمپانى هاى غير آمريكايى كار مى كنم.
كمپانى ژاپنى JVC از زمان ساخت فيلم «قطار اسرار آميز» تا حالا خيلى از من حمايت كرده و در همه فيلم هايم سرمايه گذارى كرده. كمپانى پاندورا كه يك كمپانى آلمانيه هم همين طور. كمپانى فيلمسازى BAC از پاريس هم در ساخت چند فيلم با من همكارى كرده. من وقتى با اين كمپانى ها كار مى كنم، طبق قرارداد، حتى موظف نيستم نسخه راف كات فيلم را هم به آنها نشان بدهم و تنها بايد نسخه نهايى را تحويل شان بدهم ولى من راف كات را هم بهشان نشان میدهم چون آنها براى من احترام قائلند و من هم برايشان احترام قائل مى شوم. حتى ممكن است از بعضى نظراتشان كه به نظرم سازنده مى آيد، استقبال كنم ولى هرگز مجبور نيستم نظراتشان را قبول كنم و در صورتى كه بخواهند من را مجبور به كارى كنند، بهشان مى گويم خداحافظ!.